Week tegen het pesten: waarom dit nog steeds noodzakelijk is...

Joyce Kuijpers • 24 september 2026

Waarom dit nog steeds noodzakelijk is....

Deze week wordt er extra aandacht besteed aan het fenomeen pesten. Reden voor mij om eens in deze problematiek te duiken en te onderzoeken of er een verband is tussen pesten en hooggevoeligheid.

 

Wat is pesten?


Pesten heeft alles te maken met sociale relaties. Nu, aan het begin van het schooljaar, is het moment dat de posities op de apenrots verdeeld worden. Kinderen die onzeker zijn, gedragen zich anders, leggen de focus op anderen om ervoor te zorgen dat ze zelf ontzien worden.


Iedereen heeft hierin zijn eigen rol. Zo is er iemand die de aanstichter is, de initiatiefnemer, de sterkste of meest populaire in de groep. Een assistent springt bij wanneer de pester begonnen is, de bekrachtiger moedigt aan en de omstander ziet het gebeuren, maar doet niets. Dan is er natuurlijk het kind dat gepest wordt en, zeldzaam maar ze bestaan, de verdediger. Dit is het kind dat opkomt voor het slachtoffer en zelf helpt of hulp inschakelt. Het platform ‘Wij leren’ maakte hier een mooie en overzichtelijke infographic van.


Vaak gaat de aandacht alleen naar de pester en het kind dat gepest wordt. Maar zoals je hierboven ziet: het is een groepsproces.


Kinderen die gepest worden, worden opzettelijk en stelselmatig lastiggevallen door iemand met een ‘hogere’ positie. Fysiek, verbaal, psychologisch en tegenwoordig ook online. Onderzoeken wijzen uit dat er geen eenduidig antwoord is op de vraag waarom het ene kind wel gepest wordt en het andere kind niet. Maar wat wel blijkt, is dat met name kinderen die wat kwetsbaarder zijn vaker slachtoffer zijn van pesterijen.

Hooggevoeligheid en pesten


Veel kinderen en volwassenen die hooggevoelig blijken, geven aan zich vaak anders te voelen. Dit herken ik zelf ook maar al te goed. Niet begrijpen waarom anderen dingen doen, maar ook andersom je onbegrepen voelen door de rest van de wereld. Je anders voelen maakt je kwetsbaar, want je voldoet blijkbaar niet aan de norm.


Dit geldt niet alleen voor hooggevoelige personen, maar ook voor andere neurodivergenten. Neurodiversiteit staat voor verschillende breinvariaties. Hier valt hooggevoeligheid onder, maar bijvoorbeeld ook autisme, ADHD, dyslexie en hoogbegaafdheid. Kort gezegd is dit een groep waarbij het brein anders bedraad is dan bij een neurotypisch brein. Dit laatste wordt gezien als normaal en voor deze groep is de maatschappij ideaal ingericht. Pas je niet binnen deze groep dan loop je tegen allerlei zaken die voor jou niet passen. Kinderen kunnen hierdoor het gevoel krijgen dat het raar is dat dingen niet lukken, dat ze er niet bij horen en ze voelen zich onbegrepen.


Onderzoek wijst dan ook uit dat ook hooggevoelige kinderen een grotere kans hebben om gepest te worden. In 2010 werd een eerste verkennend onderzoek gedaan in Vlaanderen. De exacte resultaten vind je via de bronvermelding onder aan deze blog, maar samenvattend is de conclusie dat er een duidelijk verband is tussen pesten en hooggevoeligheid. Onder meer het kenmerk dat hooggevoelige kinderen vaak intense emotionele reacties hebben, zorgt ervoor dat ze sneller slachtoffer zijn van pestgedrag.


Als ik kijk naar mijn eigen ervaring speelde mijn kwetsbaarheid de grootste rol. Een combinatie van me anders voelen, snel overweldigd zijn door grote groepen en nieuwe situaties (wat op een middelbare school veelvuldig voorkomt), niet weten wat mijn grens was en dus ook niet hoe ik deze moest beschermen, zorgde ervoor dat ik lange tijd een buitenstaander was.


Hoe kun je dit voorkomen?


Terugdenkend aan mijn middelbare school vraag ik me soms wel eens af hoe het anders had kunnen zijn. Wat had ik nodig gehad om me sterker te voelen? Geen uitzondering, maar geaccepteerd?


Alle antwoorden die ik bedenk, komen dan toch neer op één conclusie: erkenning, herkenning en acceptatie van mijn hooggevoeligheid als één van mijn vele eigenschappen.
Eén klein detail: hier was 30 jaar geleden nauwelijks of geen aandacht voor. Net als dat er in mijn klas geen enkele ADHD-er, leerling met autisme of een dyslectische leerling te vinden was.


Tegenwoordig is dit gelukkig anders en dus kunnen we hier met zijn allen iets aan doen.


Stoppen van pestgedrag start met het herkennen, erkennen en accepteren van neurodiversiteit. Meer aandacht en passende ondersteuning in de klaslokalen bijvoorbeeld. Ouders die weten wat het betekent als je kind hooggevoelig is. Huisartsen of consultatiebureaus die je voor kunnen lichten.


Kortom, meer bekendheid voor deze mooie breinvariaties. Zodat iedereen zich ‘normaal’ kan voelen binnen deze maatschappij. Wat dat dan ook mag betekenen.


Bron:


Scriptie Hogeschool VIVES, 2010
https://scriptiebank.be/scriptie/2010/pesten-ligt-gevoelig-een-onderzoek-naar-pesten-op-school-bij-hoogsensitieve-kinderen


Nederlands Jeugd Instituut
https://www.nji.nl/kennis/pesten/wat-is-pesten-wat-zijn-signalen


door Joyce Kuijpers 4 september 2026
Hoe overleef je de eerste taaie weken na de zomervakantie.
door Joyce Kuijpers 18 augustus 2026
Onzekerheid bij hooggevoelige kinderen is geen toeval. Dit zit erachter en wat helpt.
door Joyce Kuijpers 23 september 2025
Hoe om te gaan met meningen van anderen? Lees: minder empathische en/ of gevoelige mensen.
Twee lachende leerlingen voor een schoolbord met wiskundige formules. De ene draagt ​​een oranje hoodie, de andere een jurk.
door Joyce Kuijpers 22 augustus 2025
Hooggevoeligheid in de brugklas en het belang van goede ondersteuning door mentoren en docenten.
Overprikkeling ligt op de loer voor nieuwe hooggevoelige brugklassers.
door Joyce Kuijpers 3 juni 2025
Als hooggevoelige brugklasser komt er een hoop op je af. Hoe ga je om met al die prikkels en wat kun je als ouders doen? Lees verder voor meer info en tips!
Een zwart-witfoto van een witte bloem, bedekt met waterdruppels, die naar beneden hangt.
door Joyce Kuijpers 12 mei 2025
Een persoonlijke ervaring met verlies en hoe dit als hooggevoelige moeder intens voelde. Ik ontdekte dat het toelaten van verdriet juist verbinding bracht binnen ons gezin. Door samen af te stemmen ontstond ruimte voor rouw, herinneringen, humor en zelfzorg. Daarom gun ik jou een verdiepingsdag voor ieder die ruimte wil maken voor je eigen verlies, gevoel en herstel.
door Joyce Kuijpers 8 april 2025
Kenmerken, signalen en het verschil met hoogsensitiviteit
Hoe blijf je in evenwicht als hooggevoelig persoon?
door Joyce Kuijpers 10 maart 2025
A struggle for life
door Joyce Kuijpers 28 februari 2025
Waarom grenzen zo belangrijk zijn voor HSP-ers
door Joyce Kuijpers 3 september 2024
“Nee hoor, maakt niet uit. Ik leg het nog wel een keer uit.” Ik voel me ineenkrimpen en nog kleiner worden. Ik, geen ster in wiskunde, en mijn docente, geen ster in geduld met kinderen die geen ster in wiskunde zijn. Het gevoel dat ik krijg bij haar woorden komen totaal niet overeen met wat ze zegt. De “maakt niet uit” voelt meer als een “dom kind, hoezo snap je dit niet?”. Ik kan talloze voorbeelden noemen van dit soort incongruent gedrag waarbij gevoel, gedachten en gedrag niet met elkaar overeenkomen. “Is hier net iets gebeurd? – Nee hoor, niks aan de hand.” (yeah right….) “Gaat het wel goed met je? – Ja hoor, hartstikke goed!” (aha…) “Vind je het echt niet erg als ik vast ga? – Nee, tuurlijk niet, ga maar.” (maar ondertussen….) Zeker wanneer je werkt met hoog-gevoelige kinderen, of toevallig een ouder bent van zo’n tof exemplaar, is het superbelangrijk dat wat je doet en zegt, overeenkomt met je binnenwereld. En mocht dat even niet lukken en je hebt een heel dapper exemplaar tegenover je dan krijg je het keihard terug dat het niet klopt! Maar wat ook kan gebeuren, is dat een hoog-gevoelig kind (dit geldt trouwens net zo goed voor een hoog-gevoelige volwassene) enorm begint te twijfelen aan zichzelf en zijn gevoel. Klopt het niet dan wat ik denk te zien en te voelen? Het is lastig dan om te bepalen op welke manier je op iemand af moet stemmen en hoe je moet reageren. Want wat klopt er nou? Jouw gevoel of wat iemand zegt? Merk je bij jezelf dat je niet altijd laat zien wat er binnenin bij je gebeurt? Misschien vind je het wel spannend om jezelf echt te laten zien of heb je 100.000 overtuigingen waarom je niet verdrietig of boos mag zijn. Laat staan dat je dat laat zien aan een ander! Of misschien ben je je helemaal niet bewust van je binnenwereld? En is het goed om eens wat vaker te voelen hoe het met je gaat.  Is dit herkenbaar voor je en wil je dit wel eens een keertje uitzoeken voor jezelf? Of je nu behoefte hebt aan een los gesprek of meerdere coach-sessies, je bent meer dan welkom! Stuur me gerust een berichtje. #congruentzijn #laatjezelfzien #hsp #hooggevoelig #hooggevoeligekinderen #dapper #coach #samenmetsammie #twijfel #gevoel #intuitie #onderbuik #hooggevoelig